Kisisel iliski en genel anlamı ile velayet kendisinde olmayan ebeveyn ya da diger kisilerin çocuk
ile görüsme hakkıdır. TMK m: 323 “Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya
kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kisisel iliski kurulmasını isteme hakkına sahiptir.”
TMK m: 325 “Olaganüstü haller mevcutsa, çocugun menfaatine uygun düstügü ölçüde çocuk ile
kisisel iliski kurulmasını isteme hakkı diger kisilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.”
Kisisel iliski kurma kararını ancak mahkeme verebilmektedir. Mahkemece çocuk ile kisisel
iliskiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine
bırakılmıs kisinin rızası dısında kisisel iliski kurulamamaktadır. Ancak bu kisilerin rızası ile çocuk
ile görüsülebilecektir.
Gerek ana babanın, gerekse çocugun kosullarının degismesine baglı olarak kisisel iliski her zaman
tamamen veya kısmen degistirilebilir. Kisisel iliski kurulurken öncelikle çocugun güvenligi
gözetilmeli, bununla birlikte kurulan iliski analık babalık duygusunu tatmin edecek nitelikte,
infazda tereddüte yer vermeyecek açıklıkta, infaz kabiliyetine haiz olmalıdır. Taraflarca özellikle
bir talep olmadıgı taktirde, günümüz ulasım kosulları da dikkate alınarak kisisel iliski tesis
edilirken, aynı yer-farklı yer ayrımı yapılmaması gerekmektedir.
Kisisel iliski kurulmasının kapsamı uygulamada genellikle, iki haftada bir hafta sonları, yılda bir
ay, dini bayramların belli günleri, anneler/babalar gününde, ara tatillerin belli günlerinde görüsmek
seklinde düzenlenmektedir. Halbuki kisisel görüsmenin kapsamı daha genis olup, kisisel iliski
kurulmasını talep eden kisinin tüm haklarını talep etmesi gerekmektedir.
Kisisel iliskinin kapsamı;
Belli günlerde görüsme,
Çocugun, kisisel iliski tesis edilen kisi ile birlikte, dügün, nisan, sünnet, tören, mezuniyet vs
önemli günlere katılması,
Çocugun saglıgı ile ilgili önemli konularda yazılı olarak bilgi verilmesi,
Çocugun egitimi ile ilgili sömestr ve egitim dönemi sonlarında çocugun egitim durumuna
iliskin olarak karnesinin sureti de dahil olmak üzere yazılı olarak bilgi verilmesi,
Çocugun ikametgah adresini ve çocukla karsı taraf arasında kendisini rahatsız etmeyecek
biçimde telefonla görüsebilmesi için çocuga ulasabilecegi telefon numarasını yazılı olarak
bildirilmesi,
Somut olayın durumuna göre daha baska talepler
Kisisel iliski talep eden kisi, kisisel iliskinin kapsamını olusturan tüm bu taleplerini mahkemeye
bildirecek, mahkeme dosyanın durumuna göre, sartları olusmus ise taleplerden birini, bir kısmını
ya da tamamını kabul edebilecektir.
Kesin bir yas sınırı olmamakla birlikte uygulamada genellikle 3 yasına kadar, çocuk ile kisisel
iliski kurulurken yatılı verilmemekte ve iki haftada bir yerine, ayda bir görüsülmesi uygun
görülmektedir.
Yargıtay bir kararında, görüsmenin yatılı olup olmamasının belirlenmesinde yasın tek kriter olarak
belirlenemeyecegini, çocugun üstün yararı göz önünde bulundurularak, görüntülü görüsmelerle,
otel vesair ortamlarda ebeveyn ile çocuk arasındaki bagın güçlendirelemeyecegi belirtilerek yatılı
iliski kurulması yönünde karar vermistir. Bu sekilde Yargıtay, sadece yası küçük diye yatılı
verilmemesini dogru bulmamıs, somut olayın durumuna göre diger kriterlere de bakılarak yatılı
verilebilecegini belirtmistir.
T.C. Y.2. H.D. 2023/6278 Esas. 2023/4162 Karar, 21-09-2023 Tarili kararı; “..davanın, 5717 sayılı
Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanuna göre talep edilen ortak
çocuk ile basvurucu babanın kisisel iliski tesisi isteminden ibaret oldugunu, ortak çocuk ile baba
arasında kisisel iliski tesisinin hangi sartlarda ne sekilde tesisinin ortak çocugun menfaatine daha
uygun olacagı konusunda tanzim ettirilen sosyal inceleme raporuna göre kisisel iliski tesisinin
halihazırda çocugun ikametgah adresinin bulundugu ülkede yapılmasının çocugun üstün yararına
olacagı sonucu bildirilmis ise de ortak çocugun yasının tek basına çocugun menfaati takdirinde bir
kriter olarak belirlenemeyecegi, ortak çocugun babanın yanında yatılı olarak kalması halinde
ancak baglarını güçlendirebilecegi, görüntülü telefon görüsmeleri ile kisisel iliski zamanlarında
kalınmak durumunda olan otel vesair ortamlarda zaten erken dönemde yasanan ayrılık nedeni ile
kurulamayan bagın kurulmasının mümkün olmayacagı gibi ev ortamına ihtiyaç duyması kaçınılmaz
olan ortak çocuk ile babanın bagını daha fazla koparacagı, bu sekilde iliski tesisinin fayda
saglamayacagı nedenlerle alınan sosyal inceleme raporu ile yer verilen yas dısında belirlenen
babayı tanımaması nedeniyle yasayabilecegi kaygı, yeni aile karsısında yasaması muhtemel kafa
karısıklıgı gibi diger kriterler de çocugun menfaatinin gözetilmesinde önemli kriterler olarak
görülmüs ve okul yasına kadar baba ile öncelikle kendi ikamet adresinde iliski tesisine karar
verilerek aralarında güven bagının saglıklı ve kaygısız sekilde kurulmasına niyet edildigi gerekçesi
ile \”çocuk ile basvurucu baba arasında her ayın 1. ve 3. haftasonu Cumartesi sabah saat
10:00’dan Pazar günü aksam 19.00’a kadar, dini bayramların 2. günü sabah saat 10.00’dan 3.
günü saat 19.00’a kadar, diger yandan 2023 yılı egitim döneminden itibaren geçerli olmak üzere
her yıl verilen ara tatillerin Nisan ayı ara tatilinde Almanya ülkesi … adresinde yatılı olarak
kalmak seklinde ve diger ara tatillerin ilk 4 günü tatilin ilk günü sabah saat 10.00’dan baslamak 4.
günü saat 19.00’a kadar devam etmek üzere çocugun ikamet adresi olan … Ilçesinde ve yine aynı
sekilde 2023 yılı egitim döneminden itibaren geçerli olmak üzere her yıl yaz tatilinin Temmuz ayı
boyunca (1 Temmuz sabah saat 10.00 dan baslamak ve 30 Temmuz saat 19.00 da sonlandırılmak
üzere ve fakat ortak çocugun Almanya ülkesine gitmek için yolda geçirecegi süreler kisisel iliski
tesisine karar verilen sürelerden kullanılmamak üzere çocugun hazır edilmesinin saglanılması
seklinde) Almanya ülkesi … adresinde yatılı olarak kalmak\” seklinde kisisel iliski tesisine karar
verilmistir.”